Yemen'de kolera salgını ve korkutucu sorular

Ekim başı itibarıyla Yemen'de 777 bin 229 kolera vakası saptandı. Bu sayıyla Yemen, Haiti'nin 850 binini geçmek üzere. Üstelik Haiti bu sayıya 2010'dan başlayarak yedi yıl içinde ulaşmıştı, Yemen'in 777 bini geçmesi sadece altı ay aldı. Şimdiye kadar ölenlerin sayısıysa 2 bin 134.

Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) göre, koleraya ilişkin kayıt tutulmaya başlanan 1949 yılından bu yana daha hızlı yayılmış salgın yok. Uluslararası Kızılhaç Komitesi, gidişat böyle sürerse yıl sonuna kadar bir milyon Yemenli'nin koleraya yakalanmış olacağını bildirdi.

Foreign Policy'de Yemen'de kolera salgınının "rekora koşuşu"nu ele alan Dan de Luce, salgının "tamamen insan yapımı" olduğunu ortaya koydu. Çünkü koleranın ortaya çıkışı da önlenemeyişi de esas olarak sadece temiz su yokluğundan. İki buçuk yıldır süren içsavaş ve Suudî Arabistan önderliğindeki yaygın bombardımanlar, ülkenin içme suyu şebekesini ve hastanelerini perişan etti. Sahadaki koşullar çok tehlikeli olduğu için uluslararası yardım kuruluşları çoğu zaman çalışmalarını kesip bulundukları yerleri terk etmek zorunda kalıyor. Yoksa koleranın önlenmesi hiç zor ve masraflı iş değil.

Yemen'de kolera kurbanlarının yarısı 18 yaşından küçük. Yaklaşık dörtte biri beş yaşından küçük. Yani Yemen nüfusunu hırsla kemiren bir canavar yetiştirilmiş, ortaya salınmış gibi. Bu biraz da, dünya nüfusunun egemenlerce "gereksiz" bulunacak kısmının yakın gelecekte nasıl ortadan kaldırılacağına dair fikir veriyor. Muhtemelen bir yolu da bu olacak. Şu anda Yemen nüfusunun yarısı koleradan ölse kaç kişi umursar? Güney Sudanlıların dörtte üçü üç-beş ayda yok olsa buna kim takılır?

Yemen, üstelik, "dünya kamuoyu" denen şeyin birkaç yıldır en çok izlediği, kulak verdiği bölgede, Ortadoğu'da. Nedense, Müslümanların yönettiği veya çoğunlukta olduğu hemen hiçbir ülkenin ahalisi Yemen'le ilgilenmiyor. Suudî Arabistan'a, "Sen kimsin ya! Gidip zavallı yoksul insanları bombalıyorsun!" filan diyen de yok, otobüslere, metrolara "Yemenli çocukları kurtaralım" afişleri de asılmıyor. Bu da işin başka tarafı.

Karımı nasıl dövüyorsam bombayı öyle atarım

Suudi Arabistan Krallığı’nın Birleşmiş Milletler temsilcisi, ülkesindeki rejimi, ülkesinden taşıp başka coğrafyalara da uzanan zihniyeti, “normal” kavramının izafîliğini ve kendi ahlâk âleminde büründüğü sevimliliği, insanın cibiliyetsizliğini, rezilliğini… hep birlikte ortaya koymayı başardı.

Büyükelçi Prens Abdullah el-Suud, on bin insanı öldürdükleri, binlerce insanın açlıktan ölecek hale gelmesine yolaçtıkları sersefil Yemen Harekâtı hakkında gazetecilerin sorularını cevapladı. The Intercept’in muhabiri, büyükelçiye, kullanımı yasaklanmış olan misket bombalarını atmaya son verip vermeyeceklerini sordu. El-Suud, -gülerek!- şöyle cevap verdi: “Bu, ‘Karınızı dövmeye son verecek misiniz?’ gibi bir soru.”

Muhabirler, muhtemelen yaşadıkları şoku atlattıktan sonra büyükelçiyi misket bombaları konusunda biraz daha sıkıştırdılar. El-Suud bunun üzerine de, “Siz siyasî operasyon elemanlarısınız,” dedi. “Ben siyasetçi değilim.”

Kâbe imamı cihatçılar için dua etti

“Kâbe imamı ağlıyor, Fatiha okurken ağlıyor”, “Kâbe imamı es-Südeys Filistin duası”, “Kâbe imamı Sudeys, Adiyet Suresi’ni okurken ağlıyor”, “Abdurrahman es-Sudeys’in ağlayarak tamamladığı konut duası”. Bunlar, Mescid-ül Haram imamı Abdurrahman ibn Abdülaziz es-Sudeys'in Dailymotion'da yeralan videolarından bazılarının başlıkları. Oraya "ramazanrehberi" adlı kullanıcı tarafından yüklenmişler. Yani bu seçkin din adamının hizmetlerinden ümmetin internet bağlantısına sahip kısmı her an yararlanabiliyor. Türkiye'nin geri kalması düşünülemezdi.

Lâkin ümmetin hangi kısmının ne tür din adamlarından ne tür akıllar fikirler alacağı konusu giderek ümmet için varoluş sorunu haline geliyor. Şu anda, özellikle Türkiye'de, çoğunluk ve iktidar olmanın -asla gönüle yansıyamayan- rahatlığıyla İslâmcı-Müslüman önderler ve ahali vahametin farkında değil. Azıcık sükûnetle az öteden izlendiğindeyse manzara pek açık gözüküyor.

Suudi din âlimine Filipinler'de saldırı

Suudi Arabistan’ın popüler din adamlarından Ayed el-Kerni, Filipinler’de silahlı saldırıya uğradı. 45’lik tabancasıyla El-Kerni’yi elinden vuran saldırgan Filipin polisince öldürüldü. Zamboanga şehrinde, Batı Mindanano Devlet Üniversitesi’ndeki konferans sırasında meydana gelen saldırıda El-Kerni’nin iki koruması da yaralandı.

Henüz saldırganın kimliğine, eylemi kimin adına niçin yaptığına dair güvenilir bilgi ortaya çıkmadı, ama saldırının “İslâm Devleti” örgütü adına yapılmış olması büyük ihtimal. Çünkü el-Kerni, örgütün dergisi Dabik’te, öldürülmesi gereken “kâfir imamlar” arasında gösterilmişti. Yani Filipinli saldırgan, “halife”nin buyruğunu yerine getirmeye gönüllü bir İD destekçisi olabilir. Ya da "İD her yerde" haberlerinden bir yenisiyle karşı karşıyayız.

El-Kerni kâfir mi bilemem, lâkin pek makbul bir karaktere benzemiyor. Yani dinî sohbet, vaaz ve soru-cevap işlerinden yolunu bulan hemen bütün öteki tipler gibi biri, anlaşılan. El-Kerni’nin 15-16 kitabı var; ama kaçı sahiden kendisinin, kesin söylenemez. Çünkü bunlardan ikisiyle ilgili olarak “arakçılık” (intihal) suçlamasıyla yüzyüze kaldı. Kendini, “İslâm âlimlerinin intihal geleneğini devam ettirdiğini” öne sürerek savundu! Yine de, kitabının Suudi yetkililerince kara listeye alınmasını önleyemedi. Twitter’da 12 milyon takipçisi bulunan Ayed el-Kerni’nin ABD’ye girmesi yasak.

(Haber için tıklayın. - İntihal meselesi için tıklayın.)

Rita Hayworth'un düğün villasında Kral Salman

Suudi Kralı Salman, Fransız Riviera'sındaki tatilini kısa kesmek zorunda kaldı. Vallauris Golf-Juan'daki villasının altına denk gelen kamuya açık plaj güvenlik gerekçesiyle kapatıldığı için yöre sakinleri 150 bin imzalı protesto dilekçesi verdiler; mesele basına yansıdı, kral da huzursuz oldu, üç hafta kalacakken vazgeçti, Fas'a gitti. Onunla birlikte, yaklaşık bin (1000) kişilik maiyetinin yarısı da.

İmza toplayan 150 bin kişi muhtemelen bunu zafer sayıp sevinmiştir. Ama yerel esnaf pek sevinmemiş, çünkü kral ve maiyetinin kalacağı süre içerisinde satış patlaması yaşayabileceklerini umuyorlarmış.

O villaya gelip gidenlerin yerel ekonomiye epeyce katkıda bulunduğu düşünülebilir, zira burası meselâ 1949'da Amerikalı oyuncu Rita Hayworth'un üçüncü defa dünya evine girdiği, Pakistan'ın Birleşmiş Milletler'deki daimi temsilcisi, yarış atı sahibi ve jokey Prens Ali Salman Ağa Han ile -onun da ikinci evliliğiymiş- evlendiği mekân.

Wikileaks - Afganistan'da Suudi parmağı

WikiLeaks'in ortaya çıkardığı belgelere göre, Suudi Arabistan'ın, Afganistan'daki Hakkani örgütüyle ilişkisi var. Hakkani örgütü, hakkında sık sık "Afganistan'daki en tehlikeli örgüt" gibi başlıklar gördüğümüz, güçlü bir teşkilat. Şu anda ABD ve Batılı kuvvetlere karşı büyük tehlike oluşturuyor, ancak örgütün kurucusu Celaleddin Hakkani, Sovyetler'e karşı savaş döneminde CIA için en gözde cihatçılardandı.

Washington Post'un haberine göre, Suudi Arabistan'ın Pakistan büyükelçisi, 2012'de örgütün malî işlerini yürüten Nasırüddin Hakkani ile görüşmüş. Hakkani görüşmede büyükelçiden, örgütün kurucusu, babası Celaleddin Hakkani'nin Suudi Arabistan'da tedavi görmesi için yardım istemiş. Suudi dışişleri belgesine bakılırsa, 2010'dan bu yana Birleşmiş Milletler terör listesinde yeralan örgütün kurucusu Celaleddin Hakkani'nin Suudi pasaportu var!

Washington Post, İslamabad"daki Suudi büyükelçiliğine ulaşmaya çalışmış, ancak oradan görüş alamamış. Afganistan yetkilileri de herhangi bir tavır belirtmemişler. Amerikalılar ise sadece ortaya çıkan belgeleri incelediklerini söylemişler.

WikiLeaks - Irak'a yönelik Suudi manevraları

WikiLeaks henüz Suudi dışişleri yazışmalarının ufacık bir kısmını açıkladı, ama kopacak gürültü şimdiden hissedilebiliyor. 1001 Iraqi Thoughts blogunda Ali Hadi el-Musavi'nin aktardığı on belge, Suudi'lerin Irak'a yönelik politikaları hakkında fikir veriyor. El-Musavi'nin "Irak'la ilgili mutlaka okunması gereken 10 Suudi belgesi" başlığı altında aktardıkları şöyle:

• Suudi dışişleri, Sünni Arap aşiretleri ve politikacıları örgütlemek için üç aşamalı bir plan yapmış. Başbakan el-Maliki'nin altını oyma ve yönetime olabildiğince Suudi yanlısı unsurları getirme manevralarında dışişleri ile istihbaratın sıkı koordinasyon halinde çalışması öngörülmüş, "kazanılacak" Iraklıların düzenli olarak Suudi Arabistan'a getirilmesi, bilgilendirilmesi, bakış açılarının değiştirilmesi, ilişkilerin sıkılaştırılması önerilmiş. Irak'ta kendilerine hizmet etmek için Suudi'lere başvuranların bir kısmının Irak'ta bile yaşamadığı, bir kısmının ülkede hiçbir etkisinin olmadığı, "daha derin" ilişkileri olan Sünni aşiretlerle bağlantıya geçilmesi kaydedilmiş. Irak güvenlik kuvvetlerine karşı şiddet eylemi çağrıları yapan, Erbil'de üslenmiş Anbarlı Şeyh Ali Hatem Süleyman ve başka birçok Sünni Iraklı, siyasî veya maddî çıkarlar peşinde, Suudi Arabistan'ı ziyaret etmek için başvurmuşlar.

• Başka kaynaklarda da rastladığımız bir durum, burada da karşımıza çıkıyor: Suudiler, Hac vizesini, başka ülkelerdeki işbirlikçilerini güçlendirecek bir diplomatik silah ve rüşvet aracı olarak kullanıyorlar. El-Musavi'nin aktardığı belgeye göre Suudiler bir ara, Iraklı Sünnilerin 2000 vize talebini geri çeviriyorlar. Ancak 6000 vize, Sünni El-Irakiye bloku liderleri Ayad Allavi, Tarık el-Haşimi ve Usame el-Nuceyfi'ye zaten gizlice verilmiş. Niyeyse, bunlardan yalnız Allavi'nin 2000 vizesi işlem görmüş.

WikiLeaks'in yeni hedefi: Suudi diplomasisinin içyüzü

WikiLeaks, Lübnan'ın Al-Ahbar gazetesiyle işbirliği içerisinde, Suudi Arabistan diplomasisinin içyüzünü ortaya çıkaran belgeler yayımlıyor. Bugüne kadar 60 bin belgeyi internete koydular, gerisi gelecek.

Şu ana kadar öyle ortalığı altüst edecek büyük skandallar filan açığa çıkmadı. Cenevre'deki Suudi diplomatlarının, bir Suudi prensesiyle maiyetinin yolaçtığı milyon dolarlık limuzin kirasıyla uğraşmaları, muhtemelen kimseyi şaşırtmayacaktır. Ancak, ortaya çıkan kadarı, Foreign Policy'de yazan J. Dana Stuster'ın deyişiyle, Suudilerin "malî ve dinî kaynaklarını diplomatik işlerde kullanma" eğilimini açıkça gösteriyor. Çeşitli ülkelerde, çıkarlarını kollayacaklarını varsaydıkları politikacılara binlerce Hac vizesi dağıtmışlar. Türkiye'ye de pay düşmüştür bunlardan. Din tüccarlığında ne İhvan ne AKP Suudi'lerin eline su dökebilir.