4 Kasım şuursuzluk ve acımasızlık bayramı

Aşağıdaki fotoğrafın orijinalini Duvar'ın "HDP protestolarına polis müdahalesi" haberinden alıp kesip biçtim, üzerinde oynadım ve 4 Kasım'ın tasviri, belgesi olsun diye buraya koyuyorum. (Fotoğrafçı belirtilmemişti, bu yüzden adını zikredemedim, bildiren olursa hemen eklerim.)

4 Kasım ileride, akıl ve vicdanla donanmış, aydınlık bir Türkiye'de şuursuzluk, gaddarlık ve acımasızlık bayramı olarak kutlanacaktır muhtemelen. Türkiye'de yaşayan milyonlarca insanın bugününü, kimbilir kaç kuşağın yarınını ziyan ediyorlar, koca ülkeye yazık ediyorlar. Diyecek söz bulamıyorum.

Var mısınız "müstehcen" tarifine?

Son yılların en müstehcen fotoğrafı Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde çekildi. "Millet"ten ne anlaşıldığını, anlaşılan şeyin bir ülkede yaşayan, vergi veren, soluk alan insanlardan pek farklı bir şey olduğunu gösterdi bu kare. İçinde pek çok küçük şey vardı ama büyük olan herhangi bir şey yoktu. Meclis, zaten iptal edilmişti, şimdi imha ediliyor; karede bu gözüküyordu. Olayın Türkiye'de geçtiği ise doğruydu. P24'teki yazımı bu sefer bu fotoğrafa ayırdım: "Ne gülüyorsunuz?"

24 Nisan, Sur ve Sri Lanka

Yüz birinci yılını geride bırakmak üzere olduğumuz Ermeni Soykırımı'nın simgesel "başlangıç günü", 24 Nisan. Soykırım projesinin ilk adımında, Ermeni toplumunun "sesi" kesildi. Siyasetçileri, yazarları, aydınları, kalbur üstü meslek sahipleri tutuklandı, daha sonra öldürülmek üzere hapse kondular. İttihat'çıların Abdülhamid'den devraldıkları, Cumhuriyet'in de üstlenip devam ettireceği "arındırma-tekleştirme" projesinin ilk büyük adımı, planlandığı şekliyle uygulanır ve Talat Bey tarafından özel bir telgraf hattından anbean izlenir, denetlenirken (boşaltılan evlerin, sokakların, tarlaların tek tek hesabı tutulurken), hem yurt içinde gürültü çıkarabilecek hem tehcir ve katliamları dünyaya duyurabilecek, dönemin büyük güçlerini mecburen müdahale etmeye yöneltebilecek Ermeniler parmaklıklar ardında, susturulmuştu. Birini öldürüp toprağını malını mülkünü talan edeceksin, önce tıkaçla ağzını kapatıyorsun ki sesi çıkmasın, imdat diyemesin. 24 Nisan budur.

Gece baskınlarında seri tutuklamalar yoluyla bir toplumun sesini kesme geleneği, azıcık şekil değiştirmiş haliyle, 1994'te DEP milletvekillerinin hem de Meclis'ten yaka paça polis arabalarına tıkılarak götürülmesiyle sürdü. Şimdi de HDP'li siyasetçilerin dokunulmazlıklarının kaldırılması, sonra da tutuklanmaları planıyla ustalık dönemini yaşıyor. Ve soykırım kavramı, hiç olmadığı kadar gündelik bir anlam yüklenerek kullanılabiliyor. 24 Nisan, "Sri Lanka Yöntemi"nin kaçınılmaz öncülü. Yakılıp yıkılan tarihî Sur için alelacele alınan kamulaştırma kararı da Ankara'daki geleneksel yerli-millî koalisyonun bedava çağrışım hizmeti.

Yani devlet, 1915'te olanları anlayabilelim diye sahiden elinden geleni yapıyor. Hâlâ tartışma diyen, belge diyen de ya iflah olmaz kötü niyetli ya iflah olmaz salaktır; iflah olmaz yani.

Kimseye "senarist" demeyin, ayıptır

Başbakan Ahmet Davutoğlu, HDP milletvekili Sırrı Süreyya Önder'in sözüne çok öfkelendi ve bir hamlede döktü saçtı. Okullarda "zihniyet haritası" cinsi derslerde nümune olarak okutulabilecek veya "Dervişin Fikri" başlıklı dizide diyalog olarak kullanılabilecek bir laf blokunu önümüze koydu başbakan. Önder, Davutoğlu'nun HDP'den önce randevu alıp sonra iptal ettiği için gerçekleşmeyen görüşmeye atfen, "Gelsinler," demişti, "kaçak çayımızı içer, dönerler."

Başbakan bunun üzerine işte, açtı ağzını yumdu gözünü:

"Yok çay içecekmişiz de kaçak çaymış da... Gitsinler çaylarını kimle içecekse içsinler, isterse Kandil'e gitsin çayını içsin bu film senaristi. Türkiye ve etrafımız ateş çemberinde olacak. Beyefendi kaçak çaydan bahsedecek. Ben de o masaya oturacağım öyle mi? TBMM'de oturan herkes bu milleti temsil etmenin ciddiyetini taşıyacak. Gece ürettiği bazı esprilerle bizimle istihza edeceğini düşünenler, önce oturup bir ciddiyet testinden geçecekler. Ya samimi ve ciddi olurlar ve bizim bütün kapılarımız açık olur ya samimiyetten uzak durup, ciddiyeti unuturlar, o zaman da onlara hadlerini bildiririz."

Baştan başlayalım: Çay içmeye neden kızmış, anlaşılmıyor. Çay, üstelik, bu memlekette sadece sahici bir "millî değer" değil, içki içmediğini cümle âleme ilan etmek isteyen İslâmcı pop starların dilinden düşürmediği bir motif. Başbakan çayın kaçak oluşuna kızmış sanki daha çok. Çay kaçaksa masaya oturmam, diyor. Var herhalde bir hikmeti.

Demirtaş "Öncü Evrensel Düşünür'ler arasındaveya: Ne alâkası var ki Türkiye'nin İsrail'le?

Foreign Policy dergisi, 2015'in "Öncü Evrensel Düşünürler" listesine HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş'ı da aldı. Derginin her yıl düzenleyerek gelenekselleştirdiği bu liste, "Karar alıcılar", "Meydan okuyanlar", "Yenilikçiler", "Hak savunucuları", "Sanatçılar", "İyileştiriciler"... gibi bölümlerden oluşuyor; Demirtaş "Meydan okuyanlar" bölümünde.

FP'nin sunuşu, Türkiye'de ziyadesiyle anlam yüklenebilecek bir tesadüf içeriyor. Bazılarımız bunu "Allah söyletmiş" kategorisinden sayabilir. Bakın Demirtaş kiminle dipdibe gelmiş:

İsrail vatandaşı Arapları birleştirdiği tek listeyle Knesset'e (İsrail parlamentosu) giren Arap milletvekili Ayman Odeh'le! Odeh'in çabaları sonucunda Araplar İsrail parlamento tarihindeki en büyük Arap grubunu oluşturdular. Bu aynı zamanda parlamentonun üçüncü büyük grubu.

Foreign Policy, Odeh'i neden seçtiğini anlatırken şunu vurguluyor:

"O, basit bir hareket noktasını İslâmcı, seküler, feminist, sosyalist Araplara kabul ettirdi: İsrail'in Arap vatandaşları Yahudilerle eşit haklara sahip olmalı."

Knesset'teki bir konuşmasında, "Eşitlik," dedi Odeh, "yaşadığımız ortamı zenginleştirir."

Telafi sınavı: '90'lar reloaded

Radikal, 11.06.2015

Diyarbakır'da dört kişinin öldürüldüğü, on bir kişinin yaralandığı, birçok dükkanın tarandığı, kalabalık silahlı grupların, polis gözetiminde sokaklarda terör estirdiği günün ertesinde, propaganda makinesinin gazeteleri, bütün bunlar arasından tek bir cinayeti manşete çektiler. Dindar dernek başkanının PKK tarafından “infaz edildiği”ni işleyen AKP medyası, kışkırtıcı yayınını bildik temalarla süsledi, bunların yanısıra, cinayeti HDP'nin seçim başarısıyla ilişkilendirme alçaklığından da geri durmadı.

Diyarbakırlılar, yeni saldırılar olmasın, başka insanlar da ölmesin diye kurbanlarını olabildiğince sessiz törenlerle çarçabuk toprağa verirken, batının büyükşehirlerinde gündelik olağan hayat sürüyordu.

Savaştan buraya insanlık macerası

Radikal, 09.06.2015

Fakat Türkiye sahiden bir noktaya gelmiş! Bizi yönetenler yedikleri şamarın acısını çıkarmak için üstümüze çullanmazlarsa, kısa süre de olsa sevinebiliriz.

Bu sevincin nelere mal olduğunu, otuz kurşunla öldürülen, dokuz çocuklu HDP aracı sürücüsünü, Diyarbakır'da şenlik havası içerisindeyken nasıl olduğunu bile anlayamadan bu dünyadan göçüverenleri, hastane odasında ayıldıklarında ayaklarının, bacaklarının yerinde olmadığını fark edenleri sevincimize katmak nasıl mümkün olacak?

Belki onlar için de, inadına sevinmeliyiz.

Diyarbakır saldırısı

Ne niye oluyor, anlamaya çalışalım

HDP'nin Diyarbakır mitingi, geçirdiği çok başarılı -Batman'da sokağa çıkan partilileri evlerine dönmeye çağırırken Selahattin Demirtaş'ın dediği gibi "kahramanca"- seçim kampanyası için ihtişamlı bir kapanış olacaktı. Muazzam bir kalabalık miting alanını, meydanları, caddeleri doldurdu ve Demirtaş'ın konuşmasına pek az kala ardarda iki bomba patladı. Sayısız -HDP'lilere göre 120'yi aşkın- saldırıya karşın, her dakika, her saat, her gün daha fazla insanı etkileyen barış dilini koruyabilen, hattâ geliştiren parti, son birkaç günün daha da kanlı ve yürek yakıcı olaylarına da aynı olgun tepkiyi verebilmişti. Diyarbakır'daki sabotaj, belli ki bu yüzden, Erzurum'daki linç girişimini dahi ufak bir gerginlik konumuna indirecek, büyük çaplı, çok daha büyük hedefli bir girişim olarak tasarlanmıştı.

Kemal Gökhan Gürses'in çizgileri: patlamada ayaklarını kaybeden Lisa Çalan.

Burada hedef, kalabalığın paniğe kapılması, insanların birbirini ezmesi, onlarca kişinin ölmesiydi. Kürt halkının bomba sesine, saldırıya, benzer alçaklıklara hazırlıklı ve örgütlü, disiplinli oluşu, elbette aynı zamanda bunca şey yaşamışlıktan gelen korkusuzluğu, böyle büyük bir felaketi önledi. Belirtmek gerekir ki, sahneden mitingi yöneten insanlar -özellikle sunucu- da durumu büyük ustalıkla, paniğe yolaçmadan idare edebildi. Böylece bir alçakça heves daha -ne yazık ki kısmen- kursaklarda kaldı. Dört insan can verdi, birçok kişi ciddî yaralandı, ayağı kesilen, sakat kalanlar olduğu söyleniyor. Fakat kurban bilançosunun çok daha yüksek olması tasarlanan yeni 1 Mayıs 1977 gerçekleşmedi.

Ortadaki bütün sorulara cevap verebilen bir yazı değil, okuyacağınız. Ancak pek çok olguyu ve ihtimali ortaya seriyor.

Kürt düşmanlığından fazlası var

HDP'ye yönelik saldırılar giderek sınıf atlıyor. Bingöl'deki '90'lar stili cinayeti Erzurum'da linç girişimi ve mitinge kitlesel saldırı izledi. Bu saldırıya polisin de bildik "kontrollu" desteğiyle, manzara tamamlandı. Bingöl'de HDP seçim minibüsü sürücüsü Hamdullah Öge, taranan araçtan çıkarılıp işkence edilerek öldürüldü, bedeninde 30 mermi yarası olduğu söyleniyor. Erzurum'da da yine minibüs, içinde sürücüsü varken ateşe verildi, sürücü, sekiz çocuk babası Aydın Taşkesen, ağır yanıklarla zor kurtarıldı. (Geceyarısına doğru hayatını kaybettiği yolunda bir haber yayıldı, ancak şükür ki bunun doğru olmadığı kısa sürede anlaşıldı).

Rewhat'ın (@rewhat) Hamdullah Öge için çizdiği kare...

İlk bakışta, bu saldırıların somut hedefleri belli: HDP'nin çevresinde özellikle Demirtaş'ın yarattığı barışçı, demokratik, çoğulcu, yürek ferahlatan, iç açan aurayı, havayı, muhalif özgüveni, gelecek umudunu dağıtmak, bu parti etrafında oluşan hareketi gerilimle, saldırı-kavgayla, her tür huzursuzlukla, ürkütücü, korkutucu olaylarla, can korkusuyla... ilişkilendirmek. Bingöl'deki JİTEM tarzı cinayet, şüphesiz, '90'ların hatıralarını canlandırmayı, "yine böyle olur!" tehdidini herkesin kafasına sokmayı da amaçlıyor. Erzurum'daki bin kişilik saldırı, şimdiye kadar yüzü aşkın yerde sergilenen "sizi buralarda yaşatmayız" oyununun bir tür üst aşaması, son perdesi.

Bunlardan da, HDP'nin barajı geçmemesi, HDP etrafında toplaşan ve "kemik Kürt" olmayan unsurların kaçışması amaçlanıyor.

İşte Demirtaş'ın o üç cümlesi!

HDP'nin Mardin mitingi, kalabalığın bileşimi bakımından, Batman'dakinden de anlamlı, olağanüstü bir olay, anlaşılan. Bu mitingde Selahattin Demirtaş'ın söylediklerinden üç cümleyi Twitter'da paylaştım, buraya da alacağım. Çünkü burada da sağlam şekilde kayda geçmesini istiyorum. Bu üç cümle birarada, HDP'nin ne olduğu, ne olmadığı, bu partiye oy vermenin-vermemenin ne manaya geleceği, Demirtaş'ın ve partisinin samimi olduğu-olmadığı, "aslında" ne istendiği... gibi bir sürü iç bayıcı ama maalesef geçerli tartışma konusuna ışık tutacaktır.

Numaracı internet yayıncılığı jargonuyla söylüyorum: İşte o üç cümle:

"Gabar'da, Cudi'de silah değil kuş sesleri olsun istiyoruz."

"Ömür boyu tatil yapamayacağınız Antalya otelinin inşaatında sıvacı oldunuz; bize bunu layık gördüler."

"Kibirli olanın, burnu büyümüş olanın, güç zehirlenmesi yaşayanın haddini bildirmek zorundayız."

Şahsen ben de aşağı yukarı bunları diyorum işte... Uzatmaya ne gerek var, değil mi?

Edebiniz elverir, elverir, bayağı elverir...

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Iğdır'da kendisini protesto etmek için arkalarını dönen kadınları görünce (Cumhuriyet'teki habere göre) şöyle konuşmuş:

"Şimdi geliyorum, çok enteresan, şurada bir grup, affedersiniz edebim müsaade etmiyor tabiî de, sırtlarını dönerek işaret yapıyorlar. Ya sizde zerre kadar nezaket varsa, haysiyet varsa, yani zerre kadar kabiliyetiniz varsa siyasette yer parlamentodur. Orada konuşursunuz. Meydanlarda konuşursunuz. Kalkıp da bu tür tehditlerle bu tür affedersiniz ahlaki olmayan yöntemlerle bir yere varamazsınız."

İlkin, bu neden "enteresan"? Değil. Manasız.

HDP İstanbul mitingi

30 Mayıs günü, tarihî bir toplantıya katıldık. Tam hesaplanması zor, birkaç yüz bin kişiyle birlikte, diyelim. Şunu güvenle söyleyebilirim ki, pratik örgütlenme ve iş yürütmede HDP, kıyaslanmayacak kadar fazla imkân kullanabilen iktidar partisiyle yarışabilecek tek kuruluş. O kadar geniş, dallı budaklı bir organizasyonda olabilecek aksiliklerin neredeyse hiçbiri olmadı. Genç ve becerikli sunucular sahne akışını çok iyi götürdü, konuşmacılar hamasetle şununla bununla insanları sıkmadı, hepimizin moralini yükselten bir gün geçirdik. Gazeteciler olarak, düşmanlıkla karşılaşmayacağımızı bilerek ortalıkta dolaşmanın iç huzurunu tattık.



Bendeniz de, iş edindim, o günden güzel fotoğraflar çekeyim, moralimizi yükselten manzarayı göremeyenlere de aktarayım, diye biraz uğraştım. Konuşmacıların fotoğraflarını Twitter'dan (@umit_k) paylaştım. Bir an önce yayımlayabilme gayesiyle dar zamanda işleyebildiğim bazı miting fotoğraflarıysa ipernity'deki sayfamda, "30 Mayıs 2015" albümünde.

[ EK / 2 HAZİRAN 01:15 / Yeni eklediğim fotoğraflarla birlikte HDP mitingi albümü 34 kareye ulaştı. Şimdilik son hali budur. Bazıları biraz aceleye geldi, zamanla düzelteceğim. ]

Kötü haber, müesses nizam: HDP kalıcı

Radikal, 23.04.2015

Başlığı okuyunca tahmin edebileceğiniz üzre, HDP ile ilgili birşeylerden bahsedeceğim. Siz bu yazıyı okuyana kadar, seçim bildirgesi didik didik edilmiş olacak. Bu yüzden, birçok kimsenin daha ilk anda dile getirdiği bir genel tesbiti tekrarlamakla yetineceğim: Bu, gündelik bir siyasî bildiri, bir seçim dönemi için toparlanmış sözler bütünü falan değil, dört başı mâmur bir siyasî program.

Zaten burada konu edeceğim ayrıntı da her şeyden önce, HDP'nin kalıcılığına işaret ediyor.

HDP, tam da seçim arifesinde, eş genel başkanı Selahattin Demirtaş'ın ağzından, 1915 için “tereddütsüz soykırım” dedi.

Fair play'in Türkçe’si var mıdır?

Radikal, 21.04.2015

Mesele, haksızlığı adaletsizliği kanıksamış olma, bunlarla birarada yaşamaya alışmış olma, hattâ hayatın nasılsa haksızlık-adaletsizlikle yürüyeceğine duyulan sarsılmaz inançla, bunlardan olabildiğince yararlanmaya bakma meselesi. Mesele, tuttuğum taraf kazansın da ne olursa olsun meselesi; rakibin sakatlanan oyuncusuna “ooh ooh” çekme ve o oyuncunun yerden kalkamamasını sahiden isteme, beleş penaltıya eyvallah deme meselesi. Mesele, ilaveten, yüzsüzlük, pişkinlik meselesi. Hayır, soykırım inkârı ve üstüne bir de, başta Ermeniler, dünyaya posta koyma rezilliğinden bahsetmiyorum.

Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en önemli genel seçimlerinden birine gidiyoruz. Sonucuna göre, tartışmasız en önemlisi de olabilir. Şu anda olan bitene bakılırsa, seçim öncesi yaşananlar ve yaşanacaklar, oy verme gününü tarihî bir “kırılma noktası” haline getirecek.

Peki bu sahici bir seçim mi?