Suriye ve Irak'tan iki haber

Suriye ve Irak'tan iki haberi, kendi çaplarının ötesinde anlamlar taşıdıkları için aktarmak istiyorum.

İlk haber Suriye'den, Türkiye'nin başına yeni belalar açmaya aday İdlib'ten. Epey kanlı bir olaya ilişkin. İdlib'in doğusunda, Teltukan beldesinde Ahrar el-Şam'ın karargâhlarından birine, toplantı sırasında intihar saldırısı yapıldı, yirmi kişi öldü, çok da yaralı var. Ölenlerin Ahrar'a bağlı Usud el-İslâm Tugayı'ndan olduğunu örgüt açıkladı. Saldırı sonrasının -çok kanlı ve iç kaldırıcı- fotoğraflarına şuradan başlayarak bakabilirsiniz. Ahrar'cıları vuran, ne Suriye ordusu ne de Rusya uçakları. Saldırıyı kimin yaptığı, ardında El-Kaide'nin, Heyet Tahrir el-Şam'ın olup olmadığı, bu satırlar yazılırken henüz açıklanmamıştı. [ EK / 18:00 / Ahrar'a göre saldırıyı yapan, "İslâm Devleti" örgütü (DAİŞ - IŞİD). Açıklamak için niye beklediler, bilemiyoruz. Böyle bir durumda tereddüt sözkonusu olamaz. Belki de yapanı açıkça ilan etmeyip DAİŞ deyip sıyrılmayı tercih ettiler. ]

İkincisi Irak'tan, iyi bir haber: Musul'un batısındaki Temuz semtinde Irak federal polis güçleri "İslâm Devleti" örgütünün bir bombalı araç yapım atelyesini ele geçirdi. Belki de fabrika demek lazım. Çünkü burada zırhla kaplı orta büyüklükte on yedi araç (jipler, traktörler, kamyonetler) ele geçirildi. Kullanılabilseler, her biri otuz-kırk insanın canına mal olabilecek tekerlekli bombalar. Araçların fotoğraflarını şuradan görebilirsiniz. Irak kuvvetleri ve bir süredir onların bünyesinde "resmîleşen" Haşdi Şabi milis birlikleri son yirmi dört saat içerisinde, Musul'un batısındaki Sehl Sincar Hava Üssü'nü ve çöl köylerinden birinde yapılmış gizli hastaneyi de örgütün elinden aldılar. DAİŞ üssün uçak pistini tahrip etmiş, ama pist kısa sürede onarılamaz halde değilmiş. Irak-Suriye arasında, Şengal'in, Tel Afer'in, Haseke'nin pek yakınında bir Irak hava üssü, Bağdat'a ilginç imkânlar getirebilir. Irak'ta, Musul civarındaki gelişmeler, DAİŞ'in giderek "süpürüldüğünü" bariz şekilde gösteriyor. Bu elbette, örgütün Bağdat veya başka şehirlerde bombalar patlatmasının hemen önlenebileceği anlamına gelmiyor.

Musul cephesinden haberler

Musul harekâtı konusunda Türk medyasında abartılı, çelişkili, birbirini tutmaz ve daha çok temenniye dayanan lakırdılar haber niyetine ardarda diziliyor. 5 Kasım akşamı itibarıyla vaziyete dair fikir verebilecek bazı olguları özetliyorum.

Irak ordusu, özel kuvvetleri, Irak polisi ve sıcak çatışmanın ne kadar yakınında/uzağında kaldıkları tam anlaşılamayan Amerikan özel kuvvetleri esas olarak şehrin doğusuna yükleniyor. Bu kuvvetler şehrin dış mahallelerindeki "İslâm Devleti" örgütü savunmasıyla birkaç yerde çatışıyor. Ve karşılaştıkları zorlu direnişe rağmen yavaş da olsa ilerliyorlar.

Ömer el-Şişani bu sefer sahiden öldü

"İslâm Devleti" örgütünün en üst düzey komutanlarından Ömer el-Şişani'nin öldüğü örgüt tarafından da kabul edildi. Amak Ajansı el-Şişani'nin ölümünü resmen duyurdu. Böylece PKK komutanlarından -henüz iki gün önce yeni bir "öldürüldü" kampanyasına konu edilen- Bahoz Erdal, "öldürüldü" haberleri kulvarında tek başına kaldı. Çünkü el-Şişani, Erdal'la birlikte, hakkında en çok "öldürüldü" haberi çıkarılan isimlerdendi.

NE ZAMAN, NASIL? • El-Şişani'nin ne zaman nasıl öldüğüyle ilgili karanlık noktalar var. İD'in açıklamasıyla bunlar ortadan kalkmadı. ABD'li kaynaklar, Mart ayındaki bir hava saldırısı ertesinde el-Şişani'nin öldürüldüğünü açıklamışlar, ancak herhangi bir kanıt sunamamışlar, İD veya Irak veya Suriye'den herhangi bir başka kaynak da bunu doğrulamamıştı.

"İslâm Devleti" isyancı Hollandalıları affetmedi

Rakka Sessizce Katlediliyor grubundan “Ebu Muhammed” takma adlı aktivist gazetecinin bildirdiği bir olayı Hollandalı gazeteci Harald Doornbos (@HaraldDoornbos) çevirip seri mesajlar halinde aktardı. Ben de biraraya getirip size aktarıyorum. [Bu yazıyı tamamlayıp link için Rakka Sessizce Katlediliyor'un sitesine baktığımda, İngilizce çevirisini de koymuş olduklarını gördüm! Şurada. İD'in infaz gündeminde kendi bakanı da var.]

Rakka’da, “İslâm Devleti” örgütünün Hollanda’dan gelme militanları, sayıları çok olduğundan, kendi başlarına bir grup oluşturmuşlar, beraber takılıyorlar. Avrupa'dan gelme, daha çok Fas kökenli başka militanları da yanlarına katmışlar. Aşağı yukarı yetmiş beş kişilik bu grup, bir binicilik kulübü tesislerinde, kendine etraftan tecritli bir kamp ortamı oluşturmuş. İD merkezinden emir almayı ve emirlere uymayı sürdürüyorlar, yine de Iraklı komutanlarla aralarında bariz gerilim var.

Bir ay kadar önce, İD’in güvenlik için devriye gezen ekiplerinden biri binicilik kulübüne gelip, öbürlerini kaçmaya teşvik ettiği gerekçesiyle Hollandalı ekipten birini gözaltına almış. Yakaladıkları, sahiden de İD bölgesinden kaçmayı düşünen çok genç yaştaki bir militanmış. İD “inzibatı”, sonra iki kişiyi daha gözaltına almış. Ertesi gün, İD istihbaratının bunlardan birini sorguda döverken öldürdüğü ortaya çıkmış.

Musul'dan birçok İD militanı Türkiye'ye kaçıyor

Yaklaşık iki yıldır "İslâm Devleti" örgütünün elindeki Musul'da hayat giderek zorlaşıyor. Şehrin sakinleri, örgütün gündelik hayata yaydığı amansız baskı kadar, giderek ağırlaşan geçim sıkıntısı ve sürekli artan vergilerden de muzdarip. Nakit sıkıntısı, geçim zorluğunun sadece bir göstergesi. Esas fecaat, işsizlik ve gelirsizlik, belirsizlik, üretimsizlik, faaliyetsizlik yüzünden giderek büyüyen yiyecek sıkıntısı. Çöplüklerde yiyecek arayanların gözle görülür şekilde arttığı söyleniyor.

Her alandaki kıtlığa yolaçan üç büyük etken var. İlki, Irak hükümetinin politika değişikliği. Bağdat, İD'in elindeki bölgelerde de memur maaşlarını ödüyordu, bundan vazgeçti. Musul bu girdiden yoksun kaldı. İkinci olarak, İD'in önemli bir gelir kaynağı olan petrol kaçakçılığı büyük darbe yedi; çünkü koalisyon savaş uçakları İD'in elindeki tesisleri ve altyapıyı vurdu. Üçüncüsü de, Kürtler Şengal operasyonuyla Musul'un Suriye ile bağlantısını kestiler. Bunların sonucunda gelirler müthiş azalırken yiyecek ve akaryakıt fiyatları iki katına çıktı.

"İslâm Devleti", sadece uyduruk ek vergilerle Musulluların üzerine binen yükü ağırlaştırmakla kalmadı, kendi içinde de tasarruf tedbirleri aldı. Florian Neuhof'un The National'daki haberine göre, sıradan savaşçıların maaşları 250 dolardan 50 dolara indirildi. Bunun sonucu olarak pek çok savaşçının Musul'u terk ettiği ve -burası bizler için ziyadesiyle önemli- kapağı Türkiye'ye atmaya çalıştığı söyleniyor.